Asset Publisher Asset Publisher

Ochrona lasu

Ochrona lasu

W zdrowym lesie (ekosystemie) panuje stan naturalnej równowagi, czyli wszystkie organizmy żyjące na danym obszarze występują w liczebności nie powodującej zagrożenia dla innych lub całego ekosystemu. Żaden z mieszkańców lasu w swej naturze nie jest szkodnikiem, ale jeśli wspomniana równowaga środowiska zostanie zachwiana dochodzi do chorób, a w skrajnych przypadkach, zamierania całych ekosystemów.
 Podstawą działalności leśników w zakresie ochrony lasu jest ciągła obserwacja zachodzących w lesie procesów oraz rozwoju potencjalnych zagrożeń ze strony czynników biotycznych (owady, grzyby), czy abiotycznych (wiatr, przymrozki).  Posiadanie szerokiej wiedzy na temat biologii owadów czy grzybów, zagrażających lasom, pozwala na skuteczne prognozowanie ich masowego wystąpienia.

 

Brudnica mniszka- samica 

 

 

Lasy Nadleśnictwa Osie to głównie monokultury sosnowe. Ich równy wiek jest konsekwencją wielkiej gradacji strzygoni choinówki w latach dwudziestych ubiegłego wieku. Obecnie, dzięki zabiegom hodowlanym podnoszącym naturalną odporność lasów oraz skuteczniejszemu prognozowaniu, ewentualne zwalczanie chemiczne prowadzi się na dużo mniejszą skalę niż w minionych latach.
Podstawą działalności ochroniarskiej jest wzmacnianie naturalnej odporności lasu. Leśnicy, zwiększając różnorodność biologiczną (ochrona starych drzew dziuplastych, wywieszanie skrzynek lęgowych, ochrona mrowisk, zakładanie remiz dla ptaków i wiele innych działań), wspierają występowanie pożytecznych ptaków i owadów.

 

Drzewo dziuplaste w rezerwacie przyrody ,,Brzęki”

 

 

Poza ochroną lasu przed owadami czy grzybami, szczególną uwagę przywiązujemy do ochrony nowych nasadzeń przed zwierzyną. Duże ssaki leśne: jelenie, daniele i sarny są niezbędnym elementem leśnego ekosystemu. W ich  pobyt w lesie wpisane są zniszczenia młodych upraw leśnych, zwłaszcza w okresie zimowym. Aby je chronić stosujemy najczęściej ogrodzenia z siatki metalowej. W młodnikach zakładamy osłonki z PCV, które zapobiegają spałowaniu, czyli odzieraniu młodej kory przez jeleniowate.

 

Ogrodzenie z siatki metalowej

 

 

Osobliwym problemem na naszych terenach są bobry. Co prawda w wyniku działalności bobrów w lesie zatrzymywana jest duża ilość wody, jednak ceną jaką przychodzi płacić za zniszczone uprawy i młodniki, obalone potężne dęby i brzozy, a także zniszczone przepusty i drogi. W calu ochrony lasu przed dewastacyjną działalnością bobrów stosowane są specjalne osłonki na drzewka, stawiane zapory z siatki ogrodowej oraz oplatanie najcenniejszych drzew liściastych siatką metalową.

 

Szkody spowodowane przez bobry

 

 

Ochrona lasu to także ochrona przeciwpożarowa. Pożary  są niewątpliwie największym wrogiem lasu, ponieważ unicestwiają wszystko co żyje i zamieniają w popiół wysiłek kilku pokoleń leśników. Rosnąca świadomość społeczeństwa oraz szeroko rozumiana profilaktyka prowadzona przez leśników z Osia sprawiają, że liczba pożarów w lasach naszego nadleśnictwa jest niewielka. Rocznie wybucha ich kilka, ale ogarniają jedynie niewielką powierzchnię lasu. Co roku przed sezonem letnim wyorywane są pasy przeciwpożarowe mające  na celu zatrzymanie ognia z okolic dróg i torów kolejowych. Dzięki sieci wież obserwacyjnych oraz doskonałej łączności i stałej współpracy ze Strażą Pożarną zarzewia ognia są szybko lokalizowane i gaszone w zarodku.

 

Dogaszanie pożaru

 

 

 

 

 

 


Nietoperze - nie obce leśnikom

Nietoperze jako jedyne obok ptaków kręgowce w toku ewolucji opanowały zdolność do aktywnego lotu. Niewątpliwe ogromny wpływ na to ma przekształcenie przednich kończyn w błoniaste skrzydła. Tylne, zakończone pazurkami służą im do poruszania się po podłożu, a także do zwieszania się w okresie spoczynku...

Nietoperze - nie obce leśnikom

Dodał: Robert Tomasz Wojnerowicz Dodano: Śr, 12 paź 2011 19:27

Nietoperze jako jedyne obok ptaków kręgowce w toku ewolucji opanowały zdolność do aktywnego lotu. Niewątpliwe ogromny wpływ na to ma przekształcenie przednich kończyn w błoniaste skrzydła. Tylne, zakończone pazurkami służą im do poruszania się po podłożu, a także do zwieszania się w okresie spoczynku...

 

Nietoperze jako jedyne obok ptaków kręgowce w toku ewolucji opanowały zdolność do aktywnego lotu. Niewątpliwie ogromny wpływ na to ma przekształcenie przednich kończyn w błoniaste skrzydła. Tylne, zakończone pazurkami służą im do poruszania się po podłożu, a także do zwieszania się w okresie spoczynku.

Obecnie w Polsce występuje 25 gatunków. Wszystkie podlegają ścisłej ochronie gatunkowej na mocy ustawy o ochronie przyrody z dn. 16 kwietnia 2004r. (Dz.U. z 2004,  nr 92, poz. 880) i rozporządzenia Ministra Środowiska z 28 września 2004r. „w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną" (Dz.U. z 2004, nr 220, poz. 2237).

Prawdziwym wyzwaniem dla nich jest przetrwanie zimy. Spadek temperatury oraz brak pożywienia uniemożliwiające aktywność organizmu sprawiają, że zapadają w zimowy letarg. Podczas takiego letargu wykazują minimalny poziom metabolizmu, a temperatura ich ciała spada niemal do temperatury otoczenia. W związku z tym, że same raczej nie budują kryjówek na okres spoczynku wykorzystują najrozmaitsze naturalne jak i antropogeniczne schronienia. Do naturalnych należą między innymi dziuple drzew, jaskinie i szczeliny skalne, do antropogenicznych zaś bunkry, piwnice, studnie, studzienki, schrony czy przepusty.

Zimowy monitoring jest jedną z najdłużej trwających akcji badawczych mających na celu poznanie wieloletnich zmian liczebności zwierząt w Polsce. Pod stałą kontrolą znajduje się obecnie ok. 1000 zimowisk nietoperzy.

Na terenie naszego nadleśnictwa ostatnia inwentaryzacja miała miejsce w latach 2006 i 2007 roku, a terenem badań objęto strychy, stajnie, stare magazyny paliw, leśniczówki oraz piwnice osad. Prace inwentaryzacyjne opierały się głównie na weryfikacji informacji o nietoperzach i ich potencjalnych zimowiskach podawanych przez pracowników nadleśnictwa. W roku 2006 największą kolonię odkryto na terenie leśnictwa Osiny. Liczba osobników wyniosła tutaj około 200. Rok później inwentaryzacja wykazała obecność tylko 4 nietoperzy (podpiwniczenie byłego budynku nadleśnictwa), których przynależność gatunkową określono jako gacek brunatny. W tym przypadku ubytki w stropie oraz brak centralnego ogrzewania stworzyły bardzo dobre warunki do hibernacji. W części badanych obiektów stwierdzono obecność bardzo dużej ilości odchodów nietoperzy - był to widoczny ślad po kolonii letniej - rozrodczej. Ogólnie w wyniku owych inwentaryzacji stwierdzono obecność następujących gatunków nietoperzy: gacek brunatny, gacek szary, mopek, nocek duży i nocek natterera.

Była siedziba Nadleśnictwa Przewodnik (obecnie Osie)

Gacek brunatny

 Odchody nietoperzy     

Spośród wszystkich badanych miejsc znaczna większość ze względu na nieodpowiednie warunki mikroklimatyczne i stopień izolacji od otoczenia nie była odpowiednia dla zimujących nietoperzy. Niewielkie znaczenie Nadleśnictwa Osie jako terenu zimowania nietoperzy wynika również z braku dużych i niewielkiej ilości małych podziemi.

 

Tekst: Robert Wojnerowicz, Kinga Gałecka

Foto:  M. Tomaszewski


Robimy wiosenne porządki

Pracownicy Nadleśnictwa Osie jak co roku o tej porze oczyszczają powierzchnie leśne, szczególnie te, położone przy ruchliwych ciągach komunikacyjnych z pozimowych śmieci.

Pracownicy Nadleśnictwa Osie jak co roku o tej porze oczyszczają powierzchnie leśne, szczególnie te, położone przy ruchliwych ciągach komunikacyjnych z pozimowych śmieci. Tego niestety nigdy nie brakuje i znaleźć można przeróżne „skarby". Co roku od nowa nie możemy się nadziwić ilości zebranych odpadków. Zwracamy się z apelem do wszystkich o niezaśmiecanie lasów, z których przecież chętnie wszyscy korzystamy w celach rekreacyjnych i zdrowotnych. Przyjemnie jest spacerować w piękny wiosenny dzień, których z pewnością czeka nas wkrótce bez liku, w otoczeniu pachnącej przyrody i śpiewu ptaków.


Tekst i foto: Jadwiga Ginter
 


Wiosenne ( nie ) porządki !!!

W kalendarzu jeszcze zima, a za oknami wiosenna aura. Słoneczna pogoda mobilizuje wielu właścicieli działek do wiosennych porządków. Niestety brak wyobraźni i nieodpowiedzialność niektórych osób mogą spowodować duże straty w otaczającej nas przyrodzie.

W kalendarzu jeszcze zima, a za oknami wiosenna aura.
Słoneczna pogoda mobilizuje wielu właścicieli działek do wiosennych porządków. Niestety brak wyobraźni i nieodpowiedzialność niektórych osób mogą spowodować duże straty w otaczającej nas przyrodzie. Szczególne niebezpieczeństwo niesie ze sobą wypalanie traw, choć od dawna wiadomo, że nie daje ono żadnych korzyści, a wręcz degraduje glebę. Takie pożary bardzo szybko się rozprzestrzeniają i wymykają się spod kontroli człowieka, który staje się bezsilny wobec żywiołu. Okres wiosenny wiąże się z dużym zagrożeniem pożarowym dla lasów, zwłaszcza dla tych, które położone są w sąsiedztwie terenów porośniętych zeszłorocznymi trawami i chwastami.
Od kilku lat przepisy przeciwpożarowe zostały zaostrzone, a za ich nieprzestrzeganie grożą surowe kary.
Pamiętajmy, że w lasach, na terenach śródleśnych i w odległości do 100 m          od granicy lasu zabrania się działań i czynności mogących wywołać                            niebezpieczeństwo, a  w szczególności:  
1. Rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego;  
2. Korzystania z otwartego płomienia;  
3. Wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.
Wszyscy dbajmy o lasy, które są naszym wspólnym dobrem !



Tekst i foto: Zbigniew Marek
   

  


Dokarmiajmy ptaki

Zimowe chłody doskwierają nie tylko nam – ludziom. Ta pora roku to ciężka próba dla ptaków nie migrujących na południe i zalatujących do nas z północy. Niskie temperatury wymagają od kilkugramowych ptaszków ciągłego dostarczania kalorii. Niestety, podczas śniegów i mrozów o jedzenie trudno więc leśnicy z Nadleśnictwa Osie ...

Zimowe chłody doskwierają nie tylko nam – ludziom. Ta pora roku to ciężka próba dla ptaków nie migrujących na południe i zalatujących do nas z północy. Niskie temperatury wymagają od kilkugramowych ptaszków ciągłego dostarczania kalorii. Niestety, podczas śniegów i mrozów o jedzenie trudno więc leśnicy z Nadleśnictwa Osie co roku wywożą do lasu około tony karmy dla ptaków. Pomagać ptakom może również każdy z nas a dla wielu będzie to też jedyna możliwość kontaktu z dziką przyrodą. Dlatego dokarmiajmy ptaki, ale mądrze, tak aby nie czynić im szkody.
Do dokarmiania ptaków warto wybrać miejsce zaciszne, osłonięte przed wiatrem, ale jednocześnie odsłonięte. Ptaki unikają miejsc o ograniczonej przestrzeni, skąd trudno uciec w razie zagrożenia. Karma dla ptactwa musi być zawsze świeża, nie zepsuta, nigdy nie solona. Jeżeli nie jest od razu zjadana, należy pamiętać o jej częstej wymianie.
Rozpoczęte dokarmianie należy kontynuować przez całą zimę. Na jesieni, do miejsc z pożywieniem ptaki przylatują coraz częściej, a w miarę zbliżania się wiosny coraz rzadziej. Najważniejsze to rodzaj i jakość pokarmu. Nie podrzucajmy ptakom spleśniałego chleba, resztek ciast, zepsutych kasz czy stęchłego ziarna. Głodne ptaki wszystko zjedzą, ale efekty takiej ,,pomocy" mogą być tragiczne. Sikorom poza tradycyjnym kawałkiem słoniny możemy serwować nasiona słonecznika - łuskane lub w łupinach - i konopie. Pamiętajmy, że słonina musi być surowa, bez przypraw i nie może wisieć dłużej niż 3-4 tygodnie. Trzeba ją zdejmować przy temperaturze powyżej zera, gdyż wtedy szybko jełczeje i może powodować zatrucia pokarmowe u ptaków. W miejscach dokarmiania wróbli i mazurków odpowiednie są rożne odmiany prosa, drobne kasze i łuskany słonecznik, a tam gdzie występują sierpówki, gołębie, kawki i gawrony, można wysypywać grube kasze, pszenicę. Jeśli w naszym ogrodzie pojawią się dzwońce, to w okresie najsilniejszych mrozów wysypmy im nieco konopi i słonecznika. A w przypadku odwiedzin stadka trznadli, dajmy nieco prosa, łuskanego owsa czy płatków owsianych. Kosy i kwiczoły możemy dokarmiać pokrojonymi rodzynkami, daktylami, morelami czy kawałkami jabłka pod warunkiem że nie ma mrozu.

W miejscu dokarmiania ptaków zwróćmy też uwagę na obecność kotów. Nasz grzeczny na co dzień Mruczek na pewno nie pogardzi łatwym łupem jakim może być drobne ptactwo zajęte posiłkiem…

Tekst: Dawid Warzyński

Foto: Anna Radowska


Asset Publisher Asset Publisher

Back

Warunki przyrodniczo-leśne

Warunki przyrodniczo-leśne

Choć z pozoru ubogie, sosnowe bory zarządzane przez leśników z Osia charakteryzują się dużym bogactwem gatunków świata zwierząt i roślin. Naukowcom udało się potwierdzić obecność około 250 gatunków kręgowców.

 

   

Położenie pod względem przyrodniczo-leśnym
          Według obowiązującej regionalizacji przyrodniczo-leśnej (Regionalizacja przyrodniczo-leśna na podstawach ekologiczno-fizjograficznych. T. Trampler., red. PWRiL. Warszawa 1970) Nadleśnictwo Osie położone jest w nastepujących jednostkach podziału przyrodniczo-leśnego:
- I.      Kraina Bałtycka
- 5.d.  Mezoregion Pojezierza Starogardzkiego
-III.    Kraina Wielkopolsko-Pomorska
- 1.     Dzielnica Borów Tucholskich i Mezoregion Borów Tucholskich
-3.b.   Mezoregion Kotliny Grudziądzkiej
 
Położenie geograficzne i wysokościowe             
          Zdecydowaną część głównego kompleksu leśnego nadleśnictwa stanowią utwory wodnolodowcowe (sandrowe) stanowiące część największego sandru w Polsce (sandr Borów Tucholskich), a jego środkowa część obejmująca omawiane obszary nazywana jest sandrem Wdy. Maksymalna wysokość względna sandru wynosi 130 m n.p.m.. W północnej części nadleśnictwa występują liczne wyspy morenowe tzw. dziurawy sandr z wzniesieniami czołowo-morenowymi fazy poznańsko-dobrzyńskiej.
 
Rzeźba terenu
          Obszar terytorialnego zasięgu działania nadleśnictwa uformowany został w okresie zlodowacenia bałtyckiego.
Podstawowymi utworami geologiczno-glebowymi są piaski akumulacji wodnolodowcowej (sandrowe) z fragmentami utworów eolicznych, a także piaski i żwiry rzeczne oraz piaski rzeczne na torfach w dolinach rzek Wisła, Wda, Mątawa.
Podstawową formą rzeźby terenu są sfalowane równiny sandrowe urozmaicone wyspami morenowymi i wytopiskami, a także rynnami jeziornymi i dolinami rzecznymi (dolina Wisły, Wdy, Mątawy)
 
Warunki glebowe
          W warunkach Nadleśnictwa Osie dominuje typ gleb rdzawych zajmujących ok. 80% powierzchni nadleśnictwa (z przeważającym podtypem gleb bielicowo-rdzawych), wytworzonych głównie z piasków wodnolodowcowych stosunkowo ubogich w składniki pokarmowe, z którym wiążą sie przede wszystkim typy siedliskowe lasu boru świeżego, boru mieszanego świeżego i rzadziej lasu mieszanego świeżego.
Gleby bielicowe zajmują powierzchnie ok. 1% nadleśnictwa. Występują w obniżeniach terenowych pola sandrowego, na obrzeżach bagien, łąk np. bór mieszany wilgotny.
Gleby brunatne ok 6,5% wytworzyły sie z utworów lodowcowych gliniastych i piaszczysto-gliniastych np. siedliska lasu mieszanego świeżego i lasu świeżego.
Typy gleb płowych zajmują 2% powierzchni nadleśnictwa.
Do około 1% powierzchni nadleśnictwa zajmują typy gleb opadowo-glejowych i gruntowo-glejowych wytworzonych w piaskach akumulacji wodnolodowcowej np. bór mieszany wilgotny, las mieszany wilgotny, las wilgotny.
Na siedliskach bagiennych najczęściej występuje typ gleb torfowych np. bór bagienny, bór mieszany bagienny, las mieszany bagienny, rzadziej typ gleb murszowych - zajmując łącznie ok. 2% powierzchni np. ols, ols jesionowy, las mieszany wilgotny, las wilgotny.
Pozostałe typy gleb zajmują ok. 7,5% powierzchni leśnej nadleśnictwa.
 
Klimat
Według regionalizacji klimatycznej Polski obszar działania nadleśnictwa polożony jest wg W. Okołowicza w zasięgu Regionu Nadwislańsko-Żuławskiego.
- przeciętna ilość opadów rocznie: 548 mm
- średnia roczna temperatura powietrza: +7,0 oC
- średnia temperatura stycznia: - 2,4 oC
- średnia temperatura lipca: +18,0 oC
- średnia ilość dni w roku z pokrywą śnieżną: - ca 58
- udział wiatrów silnych i bardzo silnych w ogólnej liczbie obserwacji w ciągu roku
  (powyżej 10m/s): - ca 0,5%
Charakterystyczną cechą klimatu omawianego obszaru są stosunkowo niskie opady atmosferyczne, nie przekraczające często 500 mm rocznie.
 
Wody
          Obszar terytorialnego zasięgu nadleśnictwa w całości połozony jest w dorzeczu Wisły oraz jej lewobrzeżnych dopływów - Wdy (Czarnej Wody) spiętrzonej w Żurze i Gródku oraz Mątwy. Powstałe w ten sposób Zalew Żurski i Jezioro Gródeckie stanowią największy zbiornik wodny na omwaianym obszarze, wywierając decydujący wpływ na stosunki wodne przyległych obszarów leśnych.
Wody spływu powierzchniowego odprowadzane są z obszaru nadleśnictwa przez lewobrzeżny dopływ Wdy - Sobińską Strugę (Sobinę) oraz lewobrzeżny dopływ Mątawy - Komórską Strugę.
W obrębie Osie występują następujące jeziora: Miedzno, Trzebucz Mały i Trzebucz Duży (jeziora rynnowe) oraz tzw. jeziorka Dury (wytopiskowe), a w obrębie Warlubie: jezioro Radodzierz (wytopiskowe) oraz jeziora rynnowe: Mątaskie, Łąkosz, Zawada, Płochocińskie.
Liczne kompleksy bagien i łąk przylegające do kompleksów leśnych mają również wpływ na stosunki wodne i wilgotnościowe (w tym największe bagno na omawianym obszarze tzw. Duże Wilcze Bagno w obrębie Warlubie).
Woda gruntowa wystepuje głęboko.
 

Typy siedliskowe lasu
          Na obszarze nadleśnictwa siedliska naturalne lub zblizone do naturalnych zajmują 79,50 % powierzchni leśnej, siedliska zniekształcone - 20,50 %.
Dominującym typem siedliskowym w nadleśnictwie jest bór świeży (Bśw) (49 % powierzchni leśnej). Siedliska lasowe zajmują 17 % powierzchni leśnej (2 843,64 ha), natomiast borowe 83 % powierzchni leśnej (13 730,20 ha).
Przyjmując za kryterium różne warunki wilgotnościowe, poszczególne siedliska zajmują:

 

                         Siedlisko                                  % powierzchni leśnej       Wielkość [ha]  
świeże: bór świeży (Bśw), bór mieszany świeży (BMśw), las mieszany świeży (LMśw), las świeży (Lśw)     94,0 %  15 576,95 ha
suche: bór suchy (Bs)      0,0 %  1,43 ha
wilgotne: bór wilgotny (Bw), bór mieszany wilgotny (BMw), las mieszany wilgotny (LMw), las wilgotny (Lw), las łęgowy (Lł)                                  1,8 %  299,64 ha
bagienne: bór bagienny (Bb), bór mieszany bagienny (BMb), las mieszany bagienny (LMb), ols (Ol), ols jesionowy Ol-J)                  4,2 %   695,45 ha
Razem   100 % 16 573,47 ha 

  

                                            

Podsumowanie
          Bory Tucholskie pod względem przyrodniczym i krajobrazowym obszarów województwa kujawsko-pomorskiego wyróżniaja się szczególnym, swoistym pięknem, zachwycając swym urokiem nie tylko przyrodników.
          Duża lesistość tej krainy sprawiła, że przyroda tutaj w znacznym stopniu zachowała swoją naturalność, podnosząc w dużej mierze walory turystyczne tego obszaru.
          Największym walorem Nadleśnictwa Osie są lasy. Stanowią 51,90 % jego powierzchni. Są to w zdecydowanej większości siedliska boru świeżego 55,30 %. W drzewostanach dominuje sosna, która porasta 91,00 % powierzchni leśnej. Pozostałe gatunki budujące drzewostany to: dąb, brzoza, świerk, modrzew, olcha, buk i grab.
          Osobliwością wśród rozległych borów sosnowych jest kępa pięknej dąbrowy z największym w Polsce skupiskiem jarzębu brekini, stanowiąca rezerwat przyrody "Brzęki im. Zygmunta Czubińskiego". Jest to swoista wyspa lasu mieszanego dębowego-grabowego, w której obok wiekowych brzęków rosną około 250 - letnie dęby szypułkowe, lipy drobnolistne, klony, jawory, wiązy i inne drzewa. W runie zwraca uwagę obecność rzadkich i chronionych roślin, takich jak: wawrzynka wilczełyko, lilii złotogłów, gnieźnika leśnego, podkolana białego, marzanki wonnej i innych.
 
Powierzchnia terytorialnego zasięgu nadleśnictwa wynosi: 348,85 km2
Powierzchnia ogólna Nadleśnictwa Osie: 18 358,8004 ha, w tym powierzchnia lasów 17 136,9963 ha
Lesistość nadleśnictwa: 51,90 %
Lesistość województwa kujawsko-pomorskiego: 23,00 %
Lesistość Polski: 29,6 %
Obręby/Leśnictwa:  2 obręby leśne (Osie, Warlubie), 14 leśnictw
Szkółki Leśne: Szkółka Zespolona "Osiny"
Budowa geologiczna/gleby: dominują gleby rdzawe z przważającym podtypem gleb bielicowo-rdzawych, wytworzone z piasków wodnolodowcowych
Przeciętny wiek drzewostanów: 65 lat
Średni przyrost bieżący miąższości brutto: 4,08 m3/ha
Przeciętna zasobność drzewostanu: 265 m3/ha
Przeciętne pozyskanie roczne: 70 060 m3  
Gospodarcze drzewostany nasienne: 337,18 ha
Uprawy pochodne: 215,04 ha


 
Tekst: Robert Wojnerowicz

Foto: archiwum Nadleśnictwa Osie