Asset Publisher Asset Publisher

Ochrona lasu

Ochrona lasu

W zdrowym lesie (ekosystemie) panuje stan naturalnej równowagi, czyli wszystkie organizmy żyjące na danym obszarze występują w liczebności nie powodującej zagrożenia dla innych lub całego ekosystemu. Żaden z mieszkańców lasu w swej naturze nie jest szkodnikiem, ale jeśli wspomniana równowaga środowiska zostanie zachwiana dochodzi do chorób, a w skrajnych przypadkach, zamierania całych ekosystemów.
 Podstawą działalności leśników w zakresie ochrony lasu jest ciągła obserwacja zachodzących w lesie procesów oraz rozwoju potencjalnych zagrożeń ze strony czynników biotycznych (owady, grzyby), czy abiotycznych (wiatr, przymrozki).  Posiadanie szerokiej wiedzy na temat biologii owadów czy grzybów, zagrażających lasom, pozwala na skuteczne prognozowanie ich masowego wystąpienia.

 

Brudnica mniszka- samica 

 

 

Lasy Nadleśnictwa Osie to głównie monokultury sosnowe. Ich równy wiek jest konsekwencją wielkiej gradacji strzygoni choinówki w latach dwudziestych ubiegłego wieku. Obecnie, dzięki zabiegom hodowlanym podnoszącym naturalną odporność lasów oraz skuteczniejszemu prognozowaniu, ewentualne zwalczanie chemiczne prowadzi się na dużo mniejszą skalę niż w minionych latach.
Podstawą działalności ochroniarskiej jest wzmacnianie naturalnej odporności lasu. Leśnicy, zwiększając różnorodność biologiczną (ochrona starych drzew dziuplastych, wywieszanie skrzynek lęgowych, ochrona mrowisk, zakładanie remiz dla ptaków i wiele innych działań), wspierają występowanie pożytecznych ptaków i owadów.

 

Drzewo dziuplaste w rezerwacie przyrody ,,Brzęki”

 

 

Poza ochroną lasu przed owadami czy grzybami, szczególną uwagę przywiązujemy do ochrony nowych nasadzeń przed zwierzyną. Duże ssaki leśne: jelenie, daniele i sarny są niezbędnym elementem leśnego ekosystemu. W ich  pobyt w lesie wpisane są zniszczenia młodych upraw leśnych, zwłaszcza w okresie zimowym. Aby je chronić stosujemy najczęściej ogrodzenia z siatki metalowej. W młodnikach zakładamy osłonki z PCV, które zapobiegają spałowaniu, czyli odzieraniu młodej kory przez jeleniowate.

 

Ogrodzenie z siatki metalowej

 

 

Osobliwym problemem na naszych terenach są bobry. Co prawda w wyniku działalności bobrów w lesie zatrzymywana jest duża ilość wody, jednak ceną jaką przychodzi płacić za zniszczone uprawy i młodniki, obalone potężne dęby i brzozy, a także zniszczone przepusty i drogi. W calu ochrony lasu przed dewastacyjną działalnością bobrów stosowane są specjalne osłonki na drzewka, stawiane zapory z siatki ogrodowej oraz oplatanie najcenniejszych drzew liściastych siatką metalową.

 

Szkody spowodowane przez bobry

 

 

Ochrona lasu to także ochrona przeciwpożarowa. Pożary  są niewątpliwie największym wrogiem lasu, ponieważ unicestwiają wszystko co żyje i zamieniają w popiół wysiłek kilku pokoleń leśników. Rosnąca świadomość społeczeństwa oraz szeroko rozumiana profilaktyka prowadzona przez leśników z Osia sprawiają, że liczba pożarów w lasach naszego nadleśnictwa jest niewielka. Rocznie wybucha ich kilka, ale ogarniają jedynie niewielką powierzchnię lasu. Co roku przed sezonem letnim wyorywane są pasy przeciwpożarowe mające  na celu zatrzymanie ognia z okolic dróg i torów kolejowych. Dzięki sieci wież obserwacyjnych oraz doskonałej łączności i stałej współpracy ze Strażą Pożarną zarzewia ognia są szybko lokalizowane i gaszone w zarodku.

 

Dogaszanie pożaru

 

 

 

 

 

 


Nietoperze - nie obce leśnikom

Nietoperze jako jedyne obok ptaków kręgowce w toku ewolucji opanowały zdolność do aktywnego lotu. Niewątpliwe ogromny wpływ na to ma przekształcenie przednich kończyn w błoniaste skrzydła. Tylne, zakończone pazurkami służą im do poruszania się po podłożu, a także do zwieszania się w okresie spoczynku...

Nietoperze - nie obce leśnikom

Dodał: Robert Tomasz Wojnerowicz Dodano: Śr, 12 paź 2011 19:27

Nietoperze jako jedyne obok ptaków kręgowce w toku ewolucji opanowały zdolność do aktywnego lotu. Niewątpliwe ogromny wpływ na to ma przekształcenie przednich kończyn w błoniaste skrzydła. Tylne, zakończone pazurkami służą im do poruszania się po podłożu, a także do zwieszania się w okresie spoczynku...

 

Nietoperze jako jedyne obok ptaków kręgowce w toku ewolucji opanowały zdolność do aktywnego lotu. Niewątpliwie ogromny wpływ na to ma przekształcenie przednich kończyn w błoniaste skrzydła. Tylne, zakończone pazurkami służą im do poruszania się po podłożu, a także do zwieszania się w okresie spoczynku.

Obecnie w Polsce występuje 25 gatunków. Wszystkie podlegają ścisłej ochronie gatunkowej na mocy ustawy o ochronie przyrody z dn. 16 kwietnia 2004r. (Dz.U. z 2004,  nr 92, poz. 880) i rozporządzenia Ministra Środowiska z 28 września 2004r. „w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną" (Dz.U. z 2004, nr 220, poz. 2237).

Prawdziwym wyzwaniem dla nich jest przetrwanie zimy. Spadek temperatury oraz brak pożywienia uniemożliwiające aktywność organizmu sprawiają, że zapadają w zimowy letarg. Podczas takiego letargu wykazują minimalny poziom metabolizmu, a temperatura ich ciała spada niemal do temperatury otoczenia. W związku z tym, że same raczej nie budują kryjówek na okres spoczynku wykorzystują najrozmaitsze naturalne jak i antropogeniczne schronienia. Do naturalnych należą między innymi dziuple drzew, jaskinie i szczeliny skalne, do antropogenicznych zaś bunkry, piwnice, studnie, studzienki, schrony czy przepusty.

Zimowy monitoring jest jedną z najdłużej trwających akcji badawczych mających na celu poznanie wieloletnich zmian liczebności zwierząt w Polsce. Pod stałą kontrolą znajduje się obecnie ok. 1000 zimowisk nietoperzy.

Na terenie naszego nadleśnictwa ostatnia inwentaryzacja miała miejsce w latach 2006 i 2007 roku, a terenem badań objęto strychy, stajnie, stare magazyny paliw, leśniczówki oraz piwnice osad. Prace inwentaryzacyjne opierały się głównie na weryfikacji informacji o nietoperzach i ich potencjalnych zimowiskach podawanych przez pracowników nadleśnictwa. W roku 2006 największą kolonię odkryto na terenie leśnictwa Osiny. Liczba osobników wyniosła tutaj około 200. Rok później inwentaryzacja wykazała obecność tylko 4 nietoperzy (podpiwniczenie byłego budynku nadleśnictwa), których przynależność gatunkową określono jako gacek brunatny. W tym przypadku ubytki w stropie oraz brak centralnego ogrzewania stworzyły bardzo dobre warunki do hibernacji. W części badanych obiektów stwierdzono obecność bardzo dużej ilości odchodów nietoperzy - był to widoczny ślad po kolonii letniej - rozrodczej. Ogólnie w wyniku owych inwentaryzacji stwierdzono obecność następujących gatunków nietoperzy: gacek brunatny, gacek szary, mopek, nocek duży i nocek natterera.

Była siedziba Nadleśnictwa Przewodnik (obecnie Osie)

Gacek brunatny

 Odchody nietoperzy     

Spośród wszystkich badanych miejsc znaczna większość ze względu na nieodpowiednie warunki mikroklimatyczne i stopień izolacji od otoczenia nie była odpowiednia dla zimujących nietoperzy. Niewielkie znaczenie Nadleśnictwa Osie jako terenu zimowania nietoperzy wynika również z braku dużych i niewielkiej ilości małych podziemi.

 

Tekst: Robert Wojnerowicz, Kinga Gałecka

Foto:  M. Tomaszewski


Robimy wiosenne porządki

Pracownicy Nadleśnictwa Osie jak co roku o tej porze oczyszczają powierzchnie leśne, szczególnie te, położone przy ruchliwych ciągach komunikacyjnych z pozimowych śmieci.

Pracownicy Nadleśnictwa Osie jak co roku o tej porze oczyszczają powierzchnie leśne, szczególnie te, położone przy ruchliwych ciągach komunikacyjnych z pozimowych śmieci. Tego niestety nigdy nie brakuje i znaleźć można przeróżne „skarby". Co roku od nowa nie możemy się nadziwić ilości zebranych odpadków. Zwracamy się z apelem do wszystkich o niezaśmiecanie lasów, z których przecież chętnie wszyscy korzystamy w celach rekreacyjnych i zdrowotnych. Przyjemnie jest spacerować w piękny wiosenny dzień, których z pewnością czeka nas wkrótce bez liku, w otoczeniu pachnącej przyrody i śpiewu ptaków.


Tekst i foto: Jadwiga Ginter
 


Wiosenne ( nie ) porządki !!!

W kalendarzu jeszcze zima, a za oknami wiosenna aura. Słoneczna pogoda mobilizuje wielu właścicieli działek do wiosennych porządków. Niestety brak wyobraźni i nieodpowiedzialność niektórych osób mogą spowodować duże straty w otaczającej nas przyrodzie.

W kalendarzu jeszcze zima, a za oknami wiosenna aura.
Słoneczna pogoda mobilizuje wielu właścicieli działek do wiosennych porządków. Niestety brak wyobraźni i nieodpowiedzialność niektórych osób mogą spowodować duże straty w otaczającej nas przyrodzie. Szczególne niebezpieczeństwo niesie ze sobą wypalanie traw, choć od dawna wiadomo, że nie daje ono żadnych korzyści, a wręcz degraduje glebę. Takie pożary bardzo szybko się rozprzestrzeniają i wymykają się spod kontroli człowieka, który staje się bezsilny wobec żywiołu. Okres wiosenny wiąże się z dużym zagrożeniem pożarowym dla lasów, zwłaszcza dla tych, które położone są w sąsiedztwie terenów porośniętych zeszłorocznymi trawami i chwastami.
Od kilku lat przepisy przeciwpożarowe zostały zaostrzone, a za ich nieprzestrzeganie grożą surowe kary.
Pamiętajmy, że w lasach, na terenach śródleśnych i w odległości do 100 m          od granicy lasu zabrania się działań i czynności mogących wywołać                            niebezpieczeństwo, a  w szczególności:  
1. Rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego;  
2. Korzystania z otwartego płomienia;  
3. Wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.
Wszyscy dbajmy o lasy, które są naszym wspólnym dobrem !



Tekst i foto: Zbigniew Marek
   

  


Dokarmiajmy ptaki

Zimowe chłody doskwierają nie tylko nam – ludziom. Ta pora roku to ciężka próba dla ptaków nie migrujących na południe i zalatujących do nas z północy. Niskie temperatury wymagają od kilkugramowych ptaszków ciągłego dostarczania kalorii. Niestety, podczas śniegów i mrozów o jedzenie trudno więc leśnicy z Nadleśnictwa Osie ...

Zimowe chłody doskwierają nie tylko nam – ludziom. Ta pora roku to ciężka próba dla ptaków nie migrujących na południe i zalatujących do nas z północy. Niskie temperatury wymagają od kilkugramowych ptaszków ciągłego dostarczania kalorii. Niestety, podczas śniegów i mrozów o jedzenie trudno więc leśnicy z Nadleśnictwa Osie co roku wywożą do lasu około tony karmy dla ptaków. Pomagać ptakom może również każdy z nas a dla wielu będzie to też jedyna możliwość kontaktu z dziką przyrodą. Dlatego dokarmiajmy ptaki, ale mądrze, tak aby nie czynić im szkody.
Do dokarmiania ptaków warto wybrać miejsce zaciszne, osłonięte przed wiatrem, ale jednocześnie odsłonięte. Ptaki unikają miejsc o ograniczonej przestrzeni, skąd trudno uciec w razie zagrożenia. Karma dla ptactwa musi być zawsze świeża, nie zepsuta, nigdy nie solona. Jeżeli nie jest od razu zjadana, należy pamiętać o jej częstej wymianie.
Rozpoczęte dokarmianie należy kontynuować przez całą zimę. Na jesieni, do miejsc z pożywieniem ptaki przylatują coraz częściej, a w miarę zbliżania się wiosny coraz rzadziej. Najważniejsze to rodzaj i jakość pokarmu. Nie podrzucajmy ptakom spleśniałego chleba, resztek ciast, zepsutych kasz czy stęchłego ziarna. Głodne ptaki wszystko zjedzą, ale efekty takiej ,,pomocy" mogą być tragiczne. Sikorom poza tradycyjnym kawałkiem słoniny możemy serwować nasiona słonecznika - łuskane lub w łupinach - i konopie. Pamiętajmy, że słonina musi być surowa, bez przypraw i nie może wisieć dłużej niż 3-4 tygodnie. Trzeba ją zdejmować przy temperaturze powyżej zera, gdyż wtedy szybko jełczeje i może powodować zatrucia pokarmowe u ptaków. W miejscach dokarmiania wróbli i mazurków odpowiednie są rożne odmiany prosa, drobne kasze i łuskany słonecznik, a tam gdzie występują sierpówki, gołębie, kawki i gawrony, można wysypywać grube kasze, pszenicę. Jeśli w naszym ogrodzie pojawią się dzwońce, to w okresie najsilniejszych mrozów wysypmy im nieco konopi i słonecznika. A w przypadku odwiedzin stadka trznadli, dajmy nieco prosa, łuskanego owsa czy płatków owsianych. Kosy i kwiczoły możemy dokarmiać pokrojonymi rodzynkami, daktylami, morelami czy kawałkami jabłka pod warunkiem że nie ma mrozu.

W miejscu dokarmiania ptaków zwróćmy też uwagę na obecność kotów. Nasz grzeczny na co dzień Mruczek na pewno nie pogardzi łatwym łupem jakim może być drobne ptactwo zajęte posiłkiem…

Tekst: Dawid Warzyński

Foto: Anna Radowska


Asset Publisher Asset Publisher

Back

Las to zdrowie. Międzynarodowy Dzień Lasów 2021

Las to zdrowie. Międzynarodowy Dzień Lasów 2021

21 marca został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Międzynarodowym Dniem Lasów (MDL). Jak co roku organizatorzy MDL zachęcają kraje do podejmowania działań tj. sadzenie drzew, organizowania konkursów, wystaw czy innych inicjatyw na poziomie lokalnym, krajowym czy międzynarodowym, których celem jest uświadamianie roli i znaczenia lasów oraz drzew. Temat przewodni tegorocznych obchodów brzmi „Odbudowa lasów: droga do odnowy i dobrego samopoczucia”.

W bieżącym roku rozpoczyna się ustanowiona przez ONZ Dekada Odbudowy Ekosystemów, a podczas Międzynarodowego Dnia Lasów podkreślamy odbudowę lasów jako drogę do odnowy i dobrego samopoczucia. Celem Dekady ONZ jest zapobieganie degradacji ekosystemów na całym świecie,  powstrzymanie i odwrócenie tego procesu.

Zdrowe lasy to zdrowi ludzie, gdyż to zielone tereny wpływają korzystnie na zdrowie fizyczne i psychiczne każdego z nas. Lasy dostarczają świeże powietrze, bogatą w składniki odżywcze żywność, składniki do produkcji leków, czystą wodę i przestrzeń do rekreacji. Niestety, świat traci co roku 10 mln ha lasów (powierzchnia równa terytorium Islandii), a degradacja ziemi dotyka prawie 2 mln ha, czyli obszaru większego niż Ameryka Południowa.

 

 

Dlatego tak ważne jest przywracanie lasów oraz zrównoważone gospodarowanie tymi zasobami. Polscy leśnicy od lat kierują się zasadami zrównoważonej gospodarki leśnej, czyli tak prowadzą prace w lesie, by z nich korzystając i pozyskując drewno nie uszczuplić jego zasobów oraz zachować funkcje ochronne, gospodarcze i socjalne.

Od kilku lat szczególną troską otoczone są także leśne kuraki – głuszec i cietrzew, dla których leśnicy prowadzą ośrodki hodowli, dbają o ich siedliska, czy wypuszczają na wolność kolejne ptaki.  To także przez leśników i ornitologów realizowane są projekt ochrony rybołowa czy sokoła wędrownego, gatunków ptaków szponiastych, które bez wsparcia ze strony zniknęły by z polskiego krajobrazu.Ponadto w okresie od 2009 r. do 2019 r. nastąpiło zwiększenie udziału gatunków liściastych z 29,2 proc. do niemal 32 proc.
Utrata i degradacja lasów powodują emisję dużej ilości gazów ocieplających klimat, a co najmniej 8 proc. roślin leśnych i 5 proc. zwierząt leśnych na całym świecie jest skrajnie zagrożonych wyginięciem. Dla wielu gatunków zwierząt i roślin jedyną szansą na przetrwanie są działania prowadzone przez ludzi. O znaczeniu czynnej, zaangażowanej ochrony przyrody wiedzą pracownicy Lasów. Od wielu lat w Polsce są realizowane projekty mające na celu zachowanie zagrożonych gatunków. Jako sztandarowy przykład można podać program ochrony żubra. Dzięki opiece polskich leśników i przyrodników obecnie w kraju jest ok. 2300 żubrów

Leśnicy w swoich licznych projektach ochronnych uwzględniają również rośliny. W ostatnich latach leśnicy prowadzą prace dotyczące restytucji cisa czy jarzęba brekinii. Aż 15 spośród 17 regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych uczestniczyło w programie ochrony cisa pospolitego. Dziś dzięki działalności leśników cis nie jest już gatunkiem zagrożonym wyginięciem.

Warto podkreślić, że wiele działań jest prowadzonych w ramach programu „Ochrony gatunków i siedlisk przyrodniczych w Lasach Państwowych”. Realizacja tych zadań odbywa się w 100 lokalizacjach na terenie kraju, dotyczy ochrony 30 cennych gatunków i 30 rodzajów siedlisk.

Ponadto w lasach, by zwiększyć różnorodność biologiczną, pozostawia się coraz więcej martwego drewna. Przez ostatnią dekadę odnotowano wzrost z ok. 5,7 m3/ha do ok. 8,4 m3/ha.
Podczas tegorocznych obchodów organizatorzy MDL podkreślają, że zdrowe lasy to zdrowi ludzie. Lasy zapewniają korzyści zdrowotne, świeże powietrze, bogatą w składniki odżywcze żywności, składniki do produkcji leków, a także czystą wodę i przestrzeń do rekreacji. Według ONZ w krajach rozwiniętych do 25 proc. wszystkich leków jest pochodzenia roślinnego, a w krajach rozwijających się liczba ta sięga 80 proc.

Zalesione tereny zapewniają również żywność, szczególnie jest to ważne w przypadku rdzennych mieszkańców. W takich społecznościach średnio konsumują ponad 100 rodzajów roślinności rosnącej w lasach. (Badanie przeprowadzone w Afryce wykazało, że dieta dzieci mających kontakt z lasami jest co najmniej o 25 proc. bardziej zróżnicowana niż dzieci, które tego kontaktu nie mają). Natomiast w Polsce, jak wynika z analizy branżowego pisma „Forest Policy and Economics", przeciętne polskie gospodarstwo zbiera od 26 do 30 kg „leśnych skarbów" rocznie, przeważnie grzybów i jagód oraz orzechów.

Przedstawiciele ONZ i FAO nawołują do odtworzenia zdegradowanych terenów. „Możemy wyjść z planetarnego, zdrowotnego i gospodarczego kryzysu. Odbudujmy planetę w tej dekadzie” podkreślają organizatorzy MDL. I dodają, że jest to możliwe. Jako przykład ONZ podaje Wielki Zielony Mur dla Sahary i inicjatywę Sahelu, zapoczątkowane przez Unię Afrykańską w 2007 r., to reakcja na dostosowanie się do zmian klimatu i łagodzenia jego skutków. Sadzenie zielonej ściany ma na celu odtworzenie 100 mln ha zdegradowanych gruntów, zapobiegnięcie emisji 250 mln ton CO2 i utworzenie 10 mln zielonych miejsc pracy do 2030 r., jednocześnie zazieleniając krajobrazy w pasie o długości 8 tys. km na suchych terenach Afryki.

W Polsce leśnicy w ciągu ostatnich lat przywracali las na terenach, które zostały zniszczone w sierpniu w 2017 r. To wtedy huraganowy wiatr powalił i połamał prawie 10 mln m3 drzew, uszkodził niemal 120 tys. ha lasów, w tym 39,2 tys. ha zaliczono do całkowitego odnowienia. Leśnicy, by odtworzyć na tych terenach las potrzebowali ponad 217 mln sadzonek drzew.

Należy podkreślić, że oprócz prac na pohuraganowych terenach leśnicy każdego roku w całym kraju sadzą 500 mln młodych drzewek. Na potrzeby polskich lasów rocznie w szkółkach leśnych produkowanych jest 800 mln sadzonek różnych gatunków drzew (51 proc. są to gatunki iglaste, 49 proc. gatunki drzew liściastych).